Menu
Vào mỗi dịp lễ Tết hay ngày giỗ chạp, việc đánh bóng lư đồng là nghi thức quan trọng để không gian thờ cúng thêm trang nghiêm. Tuy nhiên, có một thực tế tréo ngoe: nhiều gia đình dù rất cẩn thận, tỉ mỉ trong việc làm sạch nhưng chỉ sau một thời gian ngắn, bộ lư lại nhanh chóng bị xỉn màu, xuất hiện các vết loang lổ hoặc trầy xước nhẹ.
Nguyên nhân thường không nằm ở chất liệu đồng kém chất lượng mà lại đến từ chính cách đánh bóng sai lầm. Việc quá nôn nóng muốn lư sáng như mới đôi khi lại là “con dao hai lưỡi” làm hỏng bề mặt kim loại quý báu này. Dưới đây là 7 sai lầm phổ biến mà bạn cần tránh ngay lập tức.
Lư đồng không chỉ là vật phẩm tâm linh mà còn là một cấu trúc kim loại có lớp bề mặt tự nhiên (lớp patin). Về bản chất, đánh bóng là một quá trình can thiệp cơ học để loại bỏ lớp oxy hóa.
Nếu thực hiện sai cách, bạn sẽ vô tình làm mòn lớp bảo vệ tự nhiên này, khiến cấu trúc đồng bên trong tiếp xúc trực tiếp với không khí. Kết quả là quá trình oxy hóa diễn ra nhanh gấp bội, dẫn đến việc lư đồng bị mòn, mất độ mịn và giảm tuổi thọ nghiêm trọng.
Nhiều người quan niệm rằng “lư càng sáng càng tốt” và tiến hành đánh bóng định kỳ hàng tháng. Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất. Việc chà xát liên tục làm lớp đồng bề mặt mỏng dần, làm mất đi màu sắc trầm mặc tự nhiên của đồ thờ.
Lời khuyên: Nếu lư chỉ bị bám bụi hoặc xỉn nhẹ do khói nhang, bạn chỉ cần lau sạch thay vì mang đi đánh bóng chuyên sâu.
Tâm lý muốn thấy kết quả tức thì khiến nhiều người tì đè, chà xát cực mạnh khi vệ sinh. Lực tay quá lớn không làm lư sáng hơn mà chỉ tạo ra các vết xước li ti trên bề mặt. Khi các vết xước này xuất hiện, bụi bẩn và hơi ẩm sẽ bám vào sâu hơn, cực kỳ khó vệ sinh về sau.
Kỹ thuật đúng: Luôn thực hiện thao tác lau nhẹ nhàng, đều tay theo chuyển động tròn hoặc theo một chiều nhất định.
Sử dụng khăn thô, giấy kém chất lượng, hay thậm chí là miếng cọ nồi để đánh bóng lư đồng là cách nhanh nhất để “khai tử” vẻ đẹp của bộ đồ thờ. Các sợi xơ cứng sẽ để lại những vết trầy mà mắt thường đôi khi khó thấy ngay, nhưng sẽ làm lư mất đi độ bóng gương vốn có.
Trong quá trình chăm sóc đồ đồng tại gia, kinh nghiệm thực tế cho thấy khâu hoàn thiện là quan trọng nhất. Sau khi sử dụng dung dịch làm sạch, bạn cần một vật liệu đủ mềm để lấy đi dư lượng mà không làm xước bề mặt.
Nhiều gia đình hiện nay ưu tiên sử dụng khăn giấy rút đa năng treo tường vì những lý do sau:
Mềm mại & ít xơ: Giúp lau khô và làm bóng bề mặt mà không để lại bụi giấy hay vết xước.
Dễ kiểm soát lực: Cấu trúc giấy giúp bạn cảm nhận được bề mặt tốt hơn, tránh việc quá tay.
Sạch sẽ & Tiện lợi: Thiết kế treo tường giúp giấy luôn khô ráo, tránh đặt trực tiếp lên bàn thờ gây mất trang nghiêm.
Lưu ý: Giấy đa năng chỉ dùng để lau khô, lau bụi và hoàn thiện bề mặt, không dùng để chà sát thay thế các dụng cụ đánh bóng chuyên dụng đối với các vết rỉ sét nặng.
Nhiều người có thói quen vừa rửa nước vừa đánh bóng hoặc để lư còn ẩm đã bắt đầu bôi sáp/hóa chất. Nước kết hợp với các hoạt chất làm sạch dễ gây ra phản ứng hóa học tạo thành các vết loang lổ (hố oxy hóa).
Cách xử lý đúng: Phải lau thật khô lư đồng bằng khăn mềm trước khi tiến hành bất kỳ thao tác đánh bóng nào.
Các loại dung dịch “siêu tốc” không rõ thành phần thường chứa axit mạnh. Chúng có thể giúp lư sáng rực rỡ chỉ trong vài phút nhưng lại tàn phá bề mặt đồng về lâu dài, khiến đồng bị “cháy” và xỉn màu đen xám rất khó phục hồi.
Cần phân biệt rõ giữa việc bám bụi/khói nhang và việc oxy hóa nặng. Nếu lư chỉ bám bụi khói, bạn chỉ cần dùng khăn mềm ẩm lau qua rồi lau khô lại. Việc lôi cả bộ lư ra đánh bóng toàn bộ khi chưa cần thiết chỉ làm giảm tuổi thọ của lớp bảo vệ bề mặt.
Đánh bóng xong không có nghĩa là xong. Môi trường đặt lư ảnh hưởng 80% đến độ bền màu. Nếu bạn đặt lư ở nơi ẩm thấp, gần khói bếp hoặc không bao giờ lau bụi định kỳ, lư sẽ xỉn lại chỉ sau 1-2 tuần.
Để giữ bộ lư luôn đẹp mà không cần can thiệp hóa chất thường xuyên, bạn nên áp dụng quy tắc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”:
Lau bụi định kỳ: Dùng khăn giấy mềm hoặc chổi lông gà vệ sinh mỗi tuần.
Giữ không gian khô ráo: Độ ẩm là kẻ thù của đồng, hãy đảm bảo khu vực bàn thờ thông thoáng.
Hạn chế tiếp xúc tay trực tiếp: Mồ hôi tay có chứa muối và axit, dễ làm đồng để lại dấu vết xỉn màu.
Từ trải nghiệm thực tế, những bộ lư đồng được chủ nhà lau khô định kỳ bằng giấy mềm hoặc vải cotton sạch thường có màu rất sâu và đầm, không bị “bóng giả” như khi dùng hóa chất. Việc đánh bóng chỉ nên thực hiện 1-2 lần/năm vào dịp đại lễ, và quan trọng nhất là phải kiên trì, nhẹ nhàng thay vì dùng lực.
Đối với những bộ lư cổ, lư đồng hun có giá trị cao, việc tự ý đánh bóng tại nhà rất rủi ro. Lớp màu thời gian (patin cổ) chính là giá trị của vật phẩm. Nếu không chắc chắn về kỹ thuật, bạn nên tham khảo ý kiến của những người có kinh nghiệm hoặc nghệ nhân đúc đồng để tránh làm mất giá trị nguyên bản của cổ vật.
Xem thêm:
Thông tin liên hệ:
